Ana Sayfa         Hakkımızda        Takip et        Ara        İletişim

"Ergenlere nasıl kural konulur?"

Uz. Psk. Ceren Koç

Paylaş

 

Takip et

 

Ergenlik dönemi insan hayatının en önemli geçiş süreçlerinden biridir. Birçok değişimin aynı anda yaşandığı bu karmaşık dönem hem ebeveynler için hem de ergenin kendisi için oldukça zorlayıcı olabilmektedir. Bu değişimler ergenin anne-baba ile olan ilişkisini de etkiler.

Ergenlik döneminin doğal bir özelliği olan anne-babadan uzaklaşma, bazı ebeveynler için kabul edilemez ya da baş edilmesi güç bir durumdur. Özgür olmak isteyen ergen sürekli bir şeyler isteyebilir çünkü sınır koymayı bilmez. Anne-babayı eleştirir, onlarla tartışır ve bazen tartışma çıkarmak için uğraşır.

Bu süreçte ebeveynin ergenle kurduğu ilişkide kurallar büyük bir önem taşır. Kendi kurallarını koymayı henüz bilmeyen ergene anne-babanın kural koyması ve rehberlik etmesi gerekir. Özgür olmak isteyen ergene kural koymaksa her zaman kolay bir iş değildir.

Öncelikle ergenlerin kendilerini özgür hissetmelerini sağlamak önemlidir. Ancak kendilerini özgür hissetmeleri için onları tamamen kontrolsüz bırakmamak gerekir. Sınır koymayı bilmeyen ergene, ebeveyn kendi sınırlarını belirleyerek rol model olmalı, sınır koymayı ona da öğretmelidir. Ergene yaşına ve fiziksel durumuna uygun sorumluluklar verilmelidir.

Sınır ve kural koymanın amacı ebeveynin kendi gücünü ispat edip ergeni sindirmekten ziyade, onun kendisi düşünebilen ve kendine güvenen bir birey olma yolunda ilerlemesine yardımcı olmaktır.

Koyulan kuralların çocuğun gelişim dönemine uygun olması önemlidir. Örneğin 4 yaşında bir çocuğun tek başına sokağa çıkması nasıl uygun değilse, 17 yaşında bir çocuğun hafta sonu arkadaşlarıyla sinemaya gitmesine izin vermemek de uygun değildir. 

Kural koyarken ergenin fikrini almak, onun düşüncelerini dinlemek ve saygı göstermek önemlidir.

Kural koyarken bu kuralın neden konduğunu ona da anlatmak gerekir. Kuralların açık ve kesin olması önemlidir. Ne yapmaması gerektiğini söylemek kadar ne yapması gerektiğini de söylemek ergenin kuralları anlamasına ve kurallara uygun davranmasına yardımcı olacaktır.

Kurallara uyduğunda ve uymadığında sonucunun ne olacağını ergene söylemek gerekir. Olumlu ya da olumsuz bir davranışının sonucunu önceden bilmesi önemlidir. Olumlu bir davranışın pekişmesi için karşılığında alacağı ödülün; olumsuz bir davranışta da cezasının belli olması gerekir. Ancak ödül ve ceza tutarlı olmalı, ebeveynin duygu durumuna göre değişmemeli, çocuğun davranışına yönelik olmalıdır.

Etkili disiplin yöntemleri kullanarak kural koymak ergen ile kurulan ilişkide önemlidir. Kural koyarken de uygularken de ergenin hem çocuk hem yetişkin olduğunu unutmamak gerekir. Ergeni dinlemenin, anlamaya çalışmanın, uzun nasihatlerde bulunmamanın, güç kavgasına girmemenin, tutarlı olmanın ve kuralların yaptırımlarının açık olmasına dikkat etmenin, etkili bir disiplin yönteminin kullanılmasında önemli olduğunu görmekteyiz.

Kaynak

Grusec, J. E., & Goodnow, J. J. (1994). Impact of Parental Discipline Methods on the Child's Internalization of Values: A Reconceptualization of Current Points of View. Developmental Psychology, Vol. 30, No. 1, 4-19 

 

Ana Sayfa         Hakkımızda        Takip et        Ara        İletişim

 
Tüm Hakları Saklıdır. www.ruhsalgazete.com 2017                 Tasarım ve Yazılım Bayram İLYASOĞLU